Yolculuğa dair

Röportaj – Raskolnikov Kitap

Raskolnikov Kitap

Raskolnikov kitap yayın hayatına başladı. Yayınevi sahibi Barış Kapukıran ile gerçekleştirdiğimiz röportajda yeni çıkan ve çıkacak kitapları konuşurken gündemi de değerlendiriyoruz. Röportajımız Raskolnikov Kitap’ın doğuşunu anlatıyor.

Raskolnikov yayınevi iki harika kitap ile yayın hayatına kısa bir zaman önce başladı. Yayınevi sahibi Barış Kapukıran aynı zamanda çalışmalarına devam ettiğimiz 7 bölge 7 rota Türkiye kitabımızın da editörü ve böyle bir kitabı hazırlamamıza ön ayak olan kişidir. Bizim için çok özel bir yerde olan Barış ile Raskolnikov yayınevinin ilk günlerinde sizlere yapılan ve yapılacak olan işleri anlatmak üzere kendisiyle gerçekleştirdiğimiz keyifli röportajı sunuyoruz. Yayınevi tarafından basılan iki kitap raflarda yerini aldı bile, kitapları odakitap websitesinden satın alabilirsiniz.

Hayvanlar nasıl yas tutar? – Barbara J. King
Likya’da cinayet – Tulga Tolun Şatır

Raskolnikov Kitap yayın hayatına başladı. Nasıl bir yayınevi Raskolnikov? Ve neden bu ismi verdiniz?

Raskolnikov Kitap, aslında bir gençlik hayalinin peşinden koşmanın ürünü. Hep ötelediğimiz, zaman zaman artık gerçekleşmesi imkansız bir düş olarak gördüğümüz ama hep “keşke yapabilsek” dediğimiz bir hayaldi bu. İronik bir durum da var aslında, ekonomik şartların ve piyasanın durumunun giderek kötüleştiği bir dönemde faaliyete başladık. Son derece kısıtlı bir sermayeyle büyük hedefler koyarak yola çıktık. Ama arkamızda sermayeden daha büyük bir güç vardı: Arkadaşlık, karşılıksız emek ve azim… Elbette nesnelliğin farkındayız ama nesnelliğe meydan okumak da bir tür görev bizim için. Biz alışılan, kabul edilen piyasa gerçekliğinin, kısırdöngüye yol açan bu paradigmanın mümkün olduğunca dışına taşmaya çalışıyoruz. Yayın evimizin adını Raskolnikov koymamızın temel nedeni de bu aslında.

Roman kahramanından yayınevine…

Nefes almakta zorlandığımız bir dönemden geçiyoruz. Her şey daha kötüye gidiyor ve herkes bu durumdan rahatsızlık duysa da bir tür “kabullenmişlik” durumunun olduğu da açık. Kabullenmeyenler de sadece duygusal tepkilerle hareket ederek hataya sürükleniyor. Tıpkı Raskolnikov’un durumunda olduğu gibi. Bizim için Raskolnikov, bir çıkmazdaki çaresizliğin, tepkinin, hatanın öznesi değil; bizim için Raskolnikov, mevcut durumdan duyulan rahatsızlığın, buna tepki verirken yapılan hataların sorgulanmasıdır. Biz aslında bir vicdan muhasebesinin ürünü olmak istiyoruz. Biz bu vicdan muhasebesini yaparken de bilimsel aklı mihenk taşı haline getirmeye çalışıyoruz.

Ne tür kitaplar basacaksınız? Yılda kaç kitap basmayı hedefliyorsunuz?

Ağırlıklı olarak bilimsel kitaplar basacağız. Bilimsel bir bakış açısını yaygınlaştırabilmek adına akademik çalışmalardan çok, popüler bilim kitaplarının sayısı daha fazla olacak. Bilimi teknolojiye indirgemediğimiz, insanı doğanın üstünde bir güç değil; doğanın bir parçası olarak gördüğümüz için doğayla barışık çalışmalar ağırlıklı olacak. Bilim, elbette bir araç ama bu araç doğru kullanıldığında daha güzel bir dünyaya yelken açarız. Bu araçla nereye gittiğiniz çok önemli. Bu açıdan bakıldığında rotamız var diyebilirim. Amaçtan bağımsız bir araç olarak görmüyoruz bilimi. Sadece bize değil, canlı cansız tüm varlıklara faydası olabilecek, sorgulayan, eleştiren eserler yayımlamak istiyoruz. Teknolojiye indirgenmiş bilimsel çalışmaların doğadaki tüm varlıklara verdiği zararın farkında oluğumuz için de yayımlayacağımız kitapları buna göre seçeceğiz.

Doğaya yönelik eserler?

Bunun yanı sıra doğayla ilgili eserler de yayımlamayı düşünüyoruz. Doğa, doğa sporları, ekoloji önem verdiğimiz diğer konular ve elbette bütünsel düşünmeye çalıştığımız için felsefesiz de olmaz diyoruz. Yılda kaç kitap basmayı hedefliyoruz sorusunun yanıtına gelince bu bizim için oldukça zor bir soru. Sermayemizin fazla olmaması burada karşımıza bir sorun olarak çıkıyor. Yayımladığımız kitaplar insanlar tarafından sahiplenilirse, okuyuculara ulaşmayı başarabilirse buna göre yayımlayacağımız kitap sayısı da değişir. Biz ön hazırlıkları yapıyoruz ama sonuçta maliyeti karşılayabilecek gücümüzün olması gerek. İlk yıl altı kitap basma planımız var ama kitaplarımız satarsa bu sayı artacaktır. Bu yüzden de ön hazırlıklarımızı daha fazla kitaba göre yapıyoruz.

Diğer yayınevlerinden farkınız ne?

Farklılıklar üzerinden konuşmaktansa yapmaya çalıştığımız şey açısından konuşmayı tercih ediyoruz. Başarırız başaramayız bunu bilmiyoruz, açık konuşmak gerekirse oldukça da zor ama bir buzkıran olarak görüyoruz kendimizi. Yolda kalsak bile arkadan geleceklere karınca kararınca bir katkımız olabilir. Onlar bu yolda daha rahat ilerleyebilir diye düşünüyorum. İlk sorunun yanıtında dolaylı olarak bahsettiğimiz “paradigmanın dışına çıkmak”, bir buzkıran olmayı gerektiriyor diyebilirim.  Belirli ilkelerimiz var. Her şeyden önce “emek en yüce değerdir” düşüncesini kendimize rehber edinmiş kişileriz. Bu bağlamda da sözleşmelerimizi meslek birliklerinin önerilerine göre hazırlıyoruz. Örneğin çevirmenlerimizle Çevbir’in önerdiği sözleşmeyi imzalıyoruz. Yazarlar için de elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalışıyoruz. Elbette burada nesnel gerçeklikler karşımıza çıkıyor ama yine de yapabileceğimizin en iyisini yapma kaygısındayız.

Raskolnikov Kitap’a emek verenler

Lüks binalar tutmak, reklamlar vererek kitaplarımızı tanıtmak yerine emeğin hakkını vermeye çalışıyoruz. Bu arada es geçmeden söyleyeyim. Birçok arkadaşımızın karşılıksız emeği de söz konusu. Sitemizi hazırlayan Ulaş Karakul, kapak tasarımlarımızı yapan Savaş Arıcı, logomuzu tasarlayan Nihat Dursun Ağabey, editörlük desteği veren Aslıhan Kocabal, deneyimlerinden yararlandığımız Sadık Usta ağabey, Murat Öksüz, İbrahim Öksüz, Ali Erkılıç ve maddi manevi desteklerini esirgemeyen Aliye-Özgür Tosun, Eray Güzel, İsmail Özgün Tunç, Selçuk Yıldız, Onur İnce bu yayınevinin kahramanları. Ayrıca yardım eden arkadaşların tamamının adını yazmak gerçekten zor. Bu yayınevi aynı zamanda karşılıksız emek ve destekle yola çıktı. Farklılıktan bahsedeceksek farklılığı yaratan belki de sadece dostlarımız, yakınlarımız ve karşılıksız emektir.

hayvanlar da yas tutar
hayvanlar da yas tutar

Raskalnikov Kitap’ın bastığı ilk bilim kitabı “Hayvanlar Nasıl Yas Tutar?”dan bahsedelim. Bu kitabı neden seçtiniz? Bu kitabı sizin için özel kılan nedir?

Afşar Timuçin Hocamızın Kalyonlar şiirindeki dizeleriyle başlamak isterim bu soruyu yanıtlamaya.

“Neyi kaçırıyoruz kimden,             
Neden yalnız bizimdir sanıyoruz
Boydan boya uzayan sokakları     
Neden kırık bir çıkrık gibi içimiz 
Dönüyor döndükçe kapanıyor kendine   
Öleceksek insan gibi ölelim           
Gelecekse getirelim yazları”

Yani yalnız bizim sandığımız sokaklar, şehirler, köyler, dağlar yalnız bizim değil; hatta bize ait değil! Hepsi doğanın bir parçası ve elbette hayvanlar da öyle ve en az bizim kadar belki de yaptıklarımızdan dolayı bizden daha fazla hakları olmalı dünyada. Onların insan karşısındaki çaresizliğini gördükçe yüreğimiz burkuluyor, onlara başka bir gözle bakabilmenin bir yolu da onları daha iyi tanımaktan geçiyor diye düşünüyoruz. Onların acılarını hissedebilirsek onlarla empati kurabilmenin yolunu açabiliriz belki. Bu yüzden “Hayvanlar Nasıl Yas Tutar” adlı kitap, görür görmez Türkçeye kazandırmak istediğimiz bir kitap oldu.

Son yıllarda okunan kitaplarda bir değişiklik oldu mu? İnsanlar artık kolay okunan kitapları tercih ediyor diyorlar sizce bu doğru mu? Yani klasikler öldü mü?

Ne yazık ki kitap okumak genelde azınlığın tercihi oldu şimdiye kadar. Bunun sosyolojik, ekonomik, bilimsel nedenleri de var. Bunları röportajlarda uzun uzun konuşmak mümkün değil. Okunan kitaplarda bir değişiklik oldu mu sorusuna kapsamlı bir yanıt verebilecek bilimsel verilerden yoksunuz. Sadece gözlemlerimizi paylaşabiliriz. Evet böyle bir kitle var ama bu kitlenin klasikleri okumadığını iddia etmek ne kadar doğru bilemiyorum. Gerek yayımlanan bilimsel kitapların sayısındaki artış, gerekse klasiklerin satışları aslında geçmişe göre çok kötü bir durumda olmadığımızı düşündürtüyor bize. Arzu edilen düzeyde mi derseniz “ne yazık ki çok gerisindeyiz” diyebiliriz. Ama bu kuşaklarla ilgili bir sorun değil, genel bir sorun.  Tarihin durağan dönemleri, gerileme dönemleri, bunalım dönemleri vardır. Bu dönemlerde bu tür sorunlar belki de gözümüze daha çok batıyor çünkü bir çıkış umudu arıyoruz. Biz çok umutsuz değiliz. Mevcut sorunlar göz önüne alındığında çıkış için nitelikli kitaplara ilginin artacağını düşünüyoruz.

Türkiye’de bilimsel kitaplara ilgiyi nasıl görüyorsunuz?

Bir önceki soruda biraz değinmiştik, gözlemlerimize ve bu alanda basılan kitap sayılarındaki artışa bağlı olarak ilginin de artmaya başladığını söyleyebiliriz sanırım.

Doğaya, spora, yürüyüş ve bisiklete yönelik içerikler oluşturmayı düşünüyor musunuz? Çeviri ya da yerli?

Evet, çok da önemsiyoruz bu alanlardaki kitapları.

Yayınevlerinin ayakta kalması giderek zorlaşıyor, kitapların ve yayınevlerinin geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Sorunlar gerçekten çok büyük. Kitap okumak bizim için su gibi, ekmek gibi temel bir ihtiyaç olsa da bunun nedeninin de ekonomik olarak kitap alabilecek bir düzeyde olmamız olduğunu biliyoruz. Yani kitabın temel ihtiyaçlardan biri haline gelebilmesi için gerçek temel ihtiyaçlarınızı karşılayabiliyor olmanız gerekir. Türkiye’nin ekonomik şartlarını düşünürsek sermaye birikimi olmadan mevcut paradigma içinde ayakta kalmak zor. Bize bu konuda mücadele etmek düşüyor diyebilirim.

Bugün yayıncılığın en büyük sorunu sizce nedir?

Başlıca iki büyük sorun görüyoruz. Birincisi ekonomik sorunlar. Gerek yayınevlerinin gerekse halkın ekonomik sorunlarını kastediyoruz. Bunun dışında sistem tarafından eğitimle ve kültürel yönlendirmeyle oluşturulmaya çalışılan insan tipi de sorunun bir başka önemli nedeni.

Röportaj Raskolnikov Kitap burada sona ererken…

Röportaj Raskolnikov Kitap ‘ın doğuşunu, arka planda verilen emekleri ve Barış’ın hayalinin gerçek oluş sürecini anlamamıza yardımcı oluyor. Herşeyin bir hikayesi olmalı. Raskolnikov Kitap da güzel bir hikaye ile doğdu.

Raskolnikov Kitap yayınevini instagram ve facebook sayfalarından takip edin ve yeni çıkan kitaplardan hemen haberdar olun. 700binkm olarak Raskolnikov Kitap’ın Türkçeye kazandıracağı bilim ve doğa eserilerini merakla bekliyor ve Raskolnikov Kitap’a yayın hayatında başarılar diliyoruz.

Raskolnikov Kitap / Instagram / Facebook

Websitesi çok yakında açılıyor. Buradan da son gelişmeleri takip edebilirsiniz. Ayrıca gelecek hafta içinde Raskolnikov yayınevi kitaplarını instagram sayfamızda düzenleyeceğimiz çekilişle talihli iki kişiye hediye edeceğiz. Görüşmek üzere.